Interakcje Ibutamorenu (MK-677) z innymi substancjami

Gdy mowa o interakcjach leków, zwykle myśli się o enzymach wątrobowych. W przypadku ibutamorenu (MK-677) ważniejsze są inne mechanizmy: lek zmienia pracę całej osi hormonalnej, która przecina się z metabolizmem węglowodanów, bilansem wodnym, działaniem hormonów płciowych i tarczycowych. Redakcja usystematyzowała, z jakimi substancjami połączenie MK-677 stwarza dodatkowe ryzyka i dlaczego.

Typy interakcji: farmakokinetyka i farmakodynamika

Interakcje farmakokinetyczne powstają, gdy jedna substancja zmienia wchłanianie, metabolizm czy wydalanie innej. Dla ibutamorenu takie dane są ograniczone: lek przeszedł badania kliniczne II fazy, ale nigdy nie uzyskał rejestracji, dlatego pełnowartościowych badań interakcji lekowych, które są obowiązkowe dla zarejestrowanych leków, w otwartym dostępie nie ma.

Jest to samo w sobie istotny fakt. Dla zarejestrowanego preparatu ulotka zawiera wykaz środków, z którymi połączenie jest przeciwwskazane lub wymaga korekty dawki. Dla MK-677 taka ulotka nie istnieje, a każde połączenie to eksperyment o nieznanych parametrach.

Natomiast interakcje farmakodynamiczne, czyli wzajemne nasilenie lub osłabienie efektów, można przewidzieć dość wiarygodnie. Wynikają one z tego, co wiadomo o działaniu hormonu wzrostu i IGF-1, a także ze skutków ubocznych odnotowanych w badaniach MK-677: wzrost glukozy, insulinooporność, zatrzymanie płynów, przejściowy wzrost kortyzolu i prolaktyny.

To właśnie na tych mechanizmach redakcja skupiła się dalej. Warto pamiętać, że rzeczywiste produkty z oznakowaniem «MK-677» na nielegalnym rynku mogą zawierać inne związki, a wtedy przewidywanie interakcji staje się jeszcze trudniejsze.

Metabolizm węglowodanów: insulina i leki przeciwcukrzycowe

Hormon wzrostu to klasyczny hormon o działaniu przeciwstawnym do insuliny. Pobudza wytwarzanie glukozy w wątrobie, nasila lipolizę i zmniejsza wychwyt glukozy przez mięśnie. W dwuletnim badaniu Nassa i współautorów (2008) ibutamoren podwyższał poziom glukozy na czczo i obniżał wrażliwość na insulinę; u części uczestników zmiany były na tyle wyraźne, że badacze osobno omawiali to ryzyko.

Dla osoby otrzymującej insulinę lub doustne leki przeciwcukrzycowe (metformina, pochodne sulfonylomocznika, inhibitory SGLT2, agoniści GLP-1) oznacza to osłabienie działania terapii i możliwą dekompensację cukrzycy. Lekarz, nie wiedząc o przyjmowaniu MK-677, może błędnie sądzić, że leczenie jest nieskuteczne.

Osobna sytuacja to niemedyczne stosowanie insuliny w kulturystyce. Połączenie gwałtownych wahań glukozy wywołanych egzogenną insuliną z przeciwstawnym do insuliny działaniem hormonu wzrostu czyni metabolizm węglowodanów nieprzewidywalnym. Przypominamy, że samodzielne stosowanie insuliny może prowadzić do ciężkiej hipoglikemii i śmierci.

Zwiększenie apetytu to kolejny czynnik wpływający na glikemię. Człowiek zaczyna jeść więcej, często pokarmów węglowodanowych, a to nakłada się na już obniżoną wrażliwość na insulinę.

Interakcje hormonalne

Glikokortykosteroidy.Prednizolon, deksametazon i inne kortykosteroidy same podwyższają glukozę i wywołują insulinooporność. Razem z MK-677 efekt się sumuje. Ponadto ibutamoren na początku przyjmowania sam podwyższa kortyzol, choć w badaniach efekt ten zwykle słabł z czasem.

Estrogeny doustne.Z doświadczenia z terapią rekombinowanym hormonem wzrostu wiadomo, że estrogeny przyjmowane doustnie (m.in. w składzie środków antykoncepcyjnych lub menopauzalnej terapii hormonalnej) obniżają wytwarzanie IGF-1 przez wątrobę. Kobiety otrzymujące estrogeny doustne potrzebują wyższych dawek GH, aby osiągnąć docelowy IGF-1. Logiczne jest oczekiwanie podobnego osłabienia także dla stymulatorów wydzielania GH.

Hormony tarczycy.Hormony tarczycy są niezbędne do prawidłowego wydzielania hormonu wzrostu i działania IGF-1. Nieleczona niedoczynność tarczycy obniża odpowiedź osi GH, a nadmiar hormonów tarczycy, w tym przy niemedycznym przyjmowaniu liotyroniny, nasila katabolizm i obciążenie serca. Połączenie z MK-677 tworzy dodatkową nieprzewidywalność metabolizmu.

Leki wpływające na prolaktynę.Leki przeciwpsychotyczne, metoklopramid, niektóre leki przeciwdepresyjne podwyższają prolaktynę. Ibutamoren również może ją przejściowo podwyższać. U kobiet może to zaburzać cykl, u mężczyzn — obniżać libido.

Środki anaboliczne, stymulanty i alkohol

W środowisku sportowym MK-677 często łączy się ze sterydami anabolicznymi i SARM. Redakcja nie traktuje takich połączeń jako schematów, ale ważne jest zrozumienie, że skutki uboczne w nich się sumują. Sterydy, zwłaszcza aromatyzujące, sprzyjają zatrzymaniu płynów i wzrostowi ciśnienia; hormon wzrostu działa w tym samym kierunku.

Ponadto sterydy anaboliczne pogarszają profil lipidowy, a ibutamoren — metabolizm węglowodanów. W rezultacie w tym samym organizmie jednocześnie kształtuje się kilka składników zespołu metabolicznego, co zwiększa ryzyko sercowo-naczyniowe.

Alkohol hamuje nocne wydzielanie hormonu wzrostu i pogarsza strukturę snu, dlatego częściowo niweczy samą ideę przyjmowania sekretagogów. Ponadto alkohol wpływa na glikemię i wątrobę, a w połączeniu z hiperfagią sprzyja gromadzeniu tłuszczu.

Stymulanty, zwłaszcza wysokie dawki kofeiny czy synefryny w składzie spalaczy tłuszczu, mogą nasilać kołatanie serca i podwyższać ciśnienie na tle zatrzymania płynów. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby z nadciśnieniem tętniczym.

• Nie łącz eksperymentalnych związków z lekami na receptę bez wiedzy lekarza.
• Informuj lekarza o wszystkich suplementach i substancjach «badawczych», które przyjmujesz — wpływa to na interpretację badań.
• Nie próbuj samodzielnie kompensować jednego skutku ubocznego innym lekiem.

Kto jest w grupie najwyższego ryzyka

Najbardziej narażone na interakcje są osoby z cukrzycą lub stanem przedcukrzycowym, bo ibutamoren wprost przeciwdziała ich leczeniu. W tej grupie nawet niewielkie pogorszenie metabolizmu węglowodanów może mieć odczuwalne następstwa.

Wysokie ryzyko mają pacjenci z niewydolnością serca i skłonnością do obrzęków. Badanie kliniczne u osób starszych po złamaniu biodra (Adunsky et al., 2011) zostało przedwcześnie przerwane właśnie z powodu sygnału dotyczącego niewydolności serca w grupie MK-677.

Ostrożność jest też potrzebna osobom otrzymującym glikokortykosteroidy z powodu chorób autoimmunologicznych, pacjentom z zaburzeniem funkcji tarczycy, kobietom na doustnej antykoncepcji hormonalnej lub terapii menopauzalnej.

Wreszcie osobna grupa to osoby z chorobami onkologicznymi w wywiadzie. Stymulacja osi IGF-1 jest teoretycznie niepożądana przy nowotworach złośliwych, choć bezpośrednich danych dotyczących MK-677 nie ma. W tym przypadku brak danych to argument na rzecz rezygnacji, a nie na rzecz stosowania.

Wnioski redakcji

Dla MK-677 nie ma oficjalnych badań interakcji lekowych, dlatego każde połączenie z innymi lekami odbywa się w warunkach niepewności.

Najbardziej przewidywalne i najistotniejsze interakcje to farmakodynamiczne: osłabienie działania leków przeciwcukrzycowych, sumowanie z glikokortykosteroidami, wpływ estrogenów doustnych i hormonów tarczycy, nasilenie zatrzymania płynów wraz ze sterydami anabolicznymi.

Grupy najwyższego ryzyka to osoby z cukrzycą, niewydolnością serca, wywiadem onkologicznym oraz te, które otrzymują terapię hormonalną.

Polecamy również przeczytać nasze materiały o ibutamorenie i kobietach, o porównaniu ryzyk MK-677 i sterydów anabolicznych oraz o interakcjach Cardarine z innymi substancjami.

Bibliografia

1. Nass R, Pezzoli SS, Oliveri MC, et al. Effects of an oral ghrelin mimetic on body composition and clinical outcomes in healthy older adults: a randomized trial. Ann Intern Med. 2008;149(9):601–611.
2. Chapman IM, Bach MA, Van Cauter E, et al. Stimulation of the growth hormone (GH)-insulin-like growth factor I axis by daily oral administration of a GH secretagogue (MK-677) in healthy elderly subjects. J Clin Endocrinol Metab. 1996;81(12):4249–4257.
3. Adunsky A, Chandler J, Heyden N, et al. MK-0677 (ibutamoren mesylate) for the treatment of patients recovering from hip fracture: a multicenter, randomized, placebo-controlled phase IIb study. Arch Gerontol Geriatr. 2011;53(2):183–189.
4. Molitch ME, Clemmons DR, Malozowski S, et al. Evaluation and treatment of adult growth hormone deficiency: an Endocrine Society clinical practice guideline. J Clin Endocrinol Metab. 2011;96(6):1587–1609.
5. Sigalos JT, Pastuszak AW. The safety and efficacy of growth hormone secretagogues. Sex Med Rev. 2018;6(1):45–53.
6. Pope HG Jr, Wood RI, Rogol A, et al. Adverse health consequences of performance-enhancing drugs: an Endocrine Society scientific statement. Endocr Rev. 2014;35(3):341–375.